Ziyaretçinin İlk 8 Saniyesi: Siteniz Saniye Saniye Ne Yapıyor?

Kısa cevap: Ziyaretçi sitenizde kalıp kalmayacağına çoğu zaman ilk birkaç saniyede karar veriyor. Bu sürede üç şey olmalı. Sayfa 2,5 saniyenin altında görünmeli. Başlık, kişinin aradığı şeyi söylemeli. Düğme yerinden kaymadan dokunulmayı beklemeli. Bu yazıda bir ziyaretçinin ilk 8 saniyesini saniye saniye takip ediyoruz: her anda sitenizde ne oluyor, ne ters gidebilir ve nasıl kontrol edersiniz.

Filmdeki iki site aynı reklamdan, aynı bütçeyle ziyaretçi alıyor. Aradaki fark tasarımın güzelliğinde değil, sıralamada: hızlı site her soruya ziyaretçi sormadan önce cevap veriyor. Şimdi saati baştan başlatalım.

0,0 sn: Tıklama

Ziyaretçi reklama ya da arama sonucuna dokundu. Telefon, sitenizin sunucusuna "bana sayfayı gönder" diyor. Ekranda henüz hiçbir şey yok.

• Ne oluyor: Alan adı çözülüyor, bağlantı kuruluyor, sunucu sayfayı hazırlayıp ilk baytı gönderiyor. Google bu süreye TTFB (ilk bayta kadar geçen süre) diyor ve 0,8 saniyenin altını iyi sayıyor (web.dev: TTFB).
• Ne ters gidebilir: Ucuz ve kalabalık bir paylaşımlı sunucu, her istekte veritabanına baştan giden bir site ya da önbelleği kapalı bir eklenti yığını. Ziyaretçi daha hiçbir şey görmeden bir saniye gidiyor.
• Kontrol: PageSpeed Insights raporunda "Sunucu yanıt süresi" satırına bakın.

0,5 sn: İlk boyama

Ekranda ilk piksel beliriyor. Bu ya sayfanın iskeleti (logo, menü, başlığın yeri) ya da bembeyaz bir ekran.

• Ne oluyor: Tarayıcı sayfanın HTML'ini ve stil dosyalarını okuyup çizmeye başlıyor.
• Ne ters gidebilir: Sayfanın en üstünde bekleyen ağır betikler ve yazı tipleri. Tarayıcı onları indirmeden çizime başlamıyor; ziyaretçi beyaz ekrana bakıyor. Filmdeki yavaş sitenin dönen yükleme simgesi tam olarak bu.
• Kontrol: Sitenizi telefonda, gizli sekmede ve mobil veride açın. İlk saniyede ne gördüğünüzü not edin. Wi-Fi'de bakmayın; ziyaretçinizin çoğu öyle bakmıyor.

1–2,5 sn: Asıl görüntü

Sayfanın ilk ekrandaki en büyük parçası yükleniyor: genelde ana görsel ya da ana başlık. Google buna LCP (en büyük içerikli boyama) diyor ve 2,5 saniyenin altını iyi sayıyor.

• Ne ters gidebilir: Telefona 4 MB'lık bir masaüstü fotoğrafı göndermek, ana görseli "tembel yükleme" ile geciktirmek, başlığı bir animasyon betiği gelene kadar gizlemek.
• Bizden bir örnek: Kendi reklam açılış sayfalarımızda tam olarak sonuncusunu yapmışız. Başlık, giriş animasyonu oynasın diye betik yüklenene kadar gizliydi. Telefon ölçümünde ilk ekran 4,3–6,5 saniyede geliyordu. Animasyonu betikten stile taşıyınca, görselleri telefona göre küçültünce ve reklam etiketlerini sayfa açıldıktan sonraya bırakınca PageSpeed Insights ölçümü 1,1–1,5 saniyeye indi. Tasarımda hiçbir şey değişmedi.
• Eşik nereden geliyor: 2,5 saniye, Google'ın gerçek kullanıcı verisine dayanarak "iyi" saydığı sınır (web.dev: LCP). Google bu ölçüyü arama sıralamasında da kullandığı sayfa deneyimi sinyallerinden biri olarak sayıyor.

2,5–3 sn: "Doğru yerde miyim?"

Sayfa göründü. Ziyaretçi okumuyor, tarıyor ve tek bir soruya cevap arıyor: aradığım şey burada mı?

• Ne olmalı: Başlık, tıklanan reklamın ya da aranan kelimenin karşılığı olmalı. "Ankara web sitesi fiyatları" arayan kişi "Dijital dünyada fark yaratın" değil, "Web sitesi fiyatları: ne kadar tutar?" görmeli.
• Ne ters gidebilir: Her sayfada aynı genel slogan. Filmdeki yavaş sitenin başlığı "Kaliteli hizmet, uygun fiyat": doğru ama hiçbir şey söylemiyor.
• Kontrol: Reklam grubunuzdaki ana kelimeyi yazın, açılış sayfasının başlığını yanına koyun. İkisi aynı şeyi söylemiyorsa ziyaretçi bu saniyede gidiyor.

3–5 sn: Göz taraması

Ziyaretçi kalmaya karar verdi. Gözü şimdi bir yol izliyor: başlık, ardından güven veren bir kanıt (yıl, proje sayısı, adres, yorum), ardından düğme. Göz izleme araştırmaları, ekran okurken gözün yukarıdan aşağıya ve soldan sağa, sayfanın tamamını değil belli noktalarını taradığını gösteriyor (Nielsen Norman Group).

• Ne olmalı: Başlığın hemen altında kısa bir kanıt satırı ve ondan sonra tek, belirgin bir düğme.
• Ne ters gidebilir: Sayfanın kayması. Geç gelen bir görsel ya da reklam bandı içeriği aşağı itiyor, ziyaretçi düğmeye dokunacakken düğme kaçıyor. Google bunu CLS (görsel kararlılık) ile ölçüyor ve 0,1'in altını iyi sayıyor (web.dev: CLS). Filmdeki kırmızı halka, yavaş sitede tam bu anda yanlış yere yapılan dokunuş.
• Kontrol: Görsellere genişlik ve yükseklik verilmiş mi, yazı tipi yüklenirken başlık zıplıyor mu, sayfaya sonradan giren bir çerez bandı içeriği itiyor mu?

5–8 sn: Dokunuş

Ziyaretçi düğmeye dokundu: teklif formu, telefon ya da WhatsApp.

• Ne olmalı: Dokunuşa anında tepki. Google bunu INP (etkileşimden sonraki boyama) ile ölçüyor ve 200 milisaniyenin altını iyi sayıyor (web.dev: INP). Form kısa olmalı: ad, telefon ve en fazla bir soru.
• Ne ters gidebilir: Sayfa arka planda hâlâ betik çalıştırırken dokunuş bekletiliyor; ziyaretçi bir daha dokunuyor, iki kez gönderiyor ya da vazgeçiyor.
• Görünmeyen bir tuzak: Ölçüm. Reklam etiketleri sayfa açıldıktan sonra yükleniyorsa ve ziyaretçi ilk saniyelerde telefon düğmesine dokunuyorsa, o arama reklam panelinde hiç görünmeyebilir. Kendi sitemizde bunu fark ettik: etiketler yüklenmeden yapılan tıklamayı kuyruğa alıp etiketi hemen yükleyen bir düzeltme yaptık ve canlıda, gerçek dönüşüm göndermeden test ettik. Hızlı sitenin bedeli kaybolan dönüşüm olmamalı.

8 sn ve sonrası

Ziyaretçi ya formu gönderdi ya da kaydırmaya başladı. Kaydıran ziyaretçi artık daha fazlasını okumaya hazır: projeler, süreç, sık sorulanlar. Ama bu bölümler ancak ilk 8 saniye geçildiyse okunuyor.

Nielsen Norman Group'un ziyaret süreleri üzerine çalışması, ziyaretçilerin sayfaları çoğu zaman 10–20 saniye içinde terk ettiğini; ilk saniyeleri geçen sayfaların ise çok daha uzun okunduğunu gösteriyor (NN/g). Yani en pahalı saniyeler en baştakiler.

Saniye saniye kontrol listesi

Beş dakikalık test: Telefonunuzu alın, Wi-Fi'yi kapatın, gizli sekmede reklamınızın açılış sayfasını açın ve kronometreyi başlatın. Başlığı ne zaman okuyabildiniz? Düğmeye ne zaman dokunabildiniz? Dokununca bir şey oldu mu? Üç cevabı not edin; bu, herhangi bir puandan daha çok şey söyler.

Sık sorulan sorular

"8 saniye" bilimsel bir sınır mı?

Hayır, bu yazının kurgusu. Ziyaretçinin kalıp kalmamaya ilk saniyelerde karar verdiğini gösteren araştırmalar var; ama bunu tek bir rakama bağlayan bir kural yok. Ölçülebilir eşikler Google'ın Core Web Vitals değerleri: LCP 2,5 saniye, INP 200 milisaniye, CLS 0,1.

PageSpeed puanım 90'ın üstünde, yine de yavaş mı?

Olabilir. PageSpeed Insights'ın puanı bir laboratuvar ölçümü; gerçek ziyaretçilerin deneyimi raporun üstündeki "gerçek kullanıcı verileri" bölümünde ve Search Console'un Core Web Vitals raporunda. İkisine birlikte bakın ve telefonda kendiniz deneyin.

Hız için tasarımdan vazgeçmek gerekiyor mu?

Genelde hayır. Bizim örneğimizde tasarım aynı kaldı; değişen, neyin önce yüklendiğiydi. Animasyon, büyük görsel ve ölçüm etiketleri sayfanın parçası olabilir, yeter ki ilk ekranın önüne geçmesinler.

Sitemi kim kontrol edebilir?

PageSpeed Insights ve Search Console ücretsiz, herkes kullanabilir. Raporun ne söylediğini ve neyin önce düzeltilmesi gerektiğini birlikte okumak isterseniz ücretsiz site taraması yapıyoruz.